Hondeneigenaren krijgen te maken met nieuwe verplichte cursus

Welke honden precies onder de nieuwe regels gaan vallen, is nog niet vastgesteld. Daar wordt momenteel onderzoek naar gedaan. Begin 2027 moet duidelijk worden om welke rassen of typen honden het gaat.

De verplichte cursus gaat niet alleen over het gedrag van de hond, maar ook over de verantwoordelijkheid van de eigenaar. Die moet leren hoe een hond veilig wordt gehouden, hoe gevaarlijke situaties kunnen worden voorkomen en hoe signalen van stress of agressief gedrag moeten worden herkend.

De overheid onderzoekt bovendien of het niet volgen van de cursus later kan meewegen wanneer een hond betrokken raakt bij een bijtincident. Een eigenaar die de verplichte training heeft genegeerd, zou bij een incident mogelijk een hogere straf kunnen krijgen.

Hoe dat precies in de wet wordt geregeld, moet nog worden uitgewerkt. Ook wordt onderzocht hoe gecontroleerd kan worden of eigenaren de cursus daadwerkelijk hebben gevolgd. Dierenartsen zouden daar mogelijk een rol bij kunnen krijgen.

De kosten van de cursus komen voor rekening van de eigenaar.

Erkens wil daarnaast dat mensen die voor het eerst een hond aanschaffen vooraf een algemene cursus volgen. Daarmee moeten toekomstige hondeneigenaren beter worden voorbereid op de verantwoordelijkheid die het houden van een hond met zich meebrengt.

De nieuwe plannen staan niet op zichzelf. Het kabinet werkt ook aan een landelijke aanlijn- en muilkorfplicht voor honden die gevaarlijk gedrag hebben vertoond of bij een ernstig incident betrokken zijn geweest. Op dit moment kunnen gemeenten zo'n verplichting opleggen, maar die geldt niet automatisch buiten de gemeentegrenzen.

Daarnaast wordt gekeken naar strengere regels voor het fokken en houden van honden met bepaalde fysieke kenmerken die samenhangen met een verhoogd risico op ernstig letsel. Daarbij wordt onder meer gekeken naar sterke honden met krachtige kaken.

Volgens de staatssecretaris ligt een belangrijke verantwoordelijkheid bij de eigenaar. Uit onderzoek blijkt dat factoren die met de eigenaar te maken hebben een belangrijke rol kunnen spelen bij het ontstaan van bijtincidenten. Tegelijkertijd benadrukt het kabinet dat ook fokkerij en socialisatie van invloed zijn op het gedrag van honden.

Bij ernstige incidenten bestaan nu al mogelijkheden om in te grijpen. Een gevaarlijke hond kan in beslag worden genomen en de rechter kan besluiten dat het dier wordt ingeslapen. Ook kan een eigenaar onder bepaalde omstandigheden een houdverbod krijgen. Voor het onvoldoende onder controle houden van een gevaarlijke hond kan bovendien een straf volgen.

Met de nieuwe maatregelen wil het kabinet eerder ingrijpen en voorkomen dat een hond pas na een ernstig incident in beeld komt.

Wanneer de verplichte cursus voor eigenaren van risicohonden precies wordt ingevoerd, is nog niet bekend. De overheid werkt momenteel aan de verdere uitwerking van de regels.

De voorgestelde aanpak verschuift daarmee een deel van de verantwoordelijkheid nadrukkelijk naar de eigenaar: wie een hond houdt die ernstige schade kan veroorzaken, moet aantoonbaar weten hoe daarmee moet worden omgegaan. 

Niet alleen honden krijgen te maken met strengere regels. Ook voor katten komt er een verplichte identificatie- en registratieplicht. Staatssecretaris Silvio Erkens wil dat alle katten vanaf 2028 worden gechipt en geregistreerd.

De maatregel moet vooral helpen bij het terugvinden van vermiste katten. Jaarlijks raken in Nederland tienduizenden katten kwijt. Zonder chip is het vaak moeilijk om een gevonden dier aan de eigenaar te koppelen.

Op dit moment bestaat er voor katten die in Nederland zijn geboren nog geen algemene chipplicht. Eigenaren kunnen hun kat vrijwillig laten chippen en registreren. Dat verandert met de nieuwe plannen.

De chip wordt door een dierenarts onder de huid aangebracht. Aan de chip wordt registratie van de eigenaar gekoppeld. Wanneer een kat later wordt gevonden, kan met een speciale scanner worden nagegaan bij wie het dier hoort.

De verplichting sluit bovendien aan bij nieuwe Europese regels voor de identificatie en registratie van honden en katten. Die regels moeten ervoor zorgen dat dieren beter traceerbaar zijn en dat eigenaren ook over de grens gemakkelijker kunnen worden teruggevonden.

Voor Nederlandse katteneigenaren betekent de nieuwe regel dus een extra verplichting. Tegelijkertijd kan registratie voorkomen dat een vermiste kat uiteindelijk in een asiel terechtkomt zonder dat duidelijk is wie de eigenaar is.

De precieze Nederlandse uitvoering van de chipplicht wordt de komende tijd verder uitgewerkt. Voor katten bestaat de verplichting op dit moment nog niet.