Krijgen we een ijskoude winter? Nieuwe weermodellen voorspellen opvallend weerbeeld

Wie hoopt op een ouderwetse winter met wekenlang sneeuw en temperaturen ver onder nul, moet voorlopig rekening houden met een minder gunstig vooruitzicht. De huidige modellen wijzen namelijk eerder op een zachte en relatief natte winter.

Dat betekent overigens niet dat we de winterjas nauwelijks nodig zullen hebben. Ook tijdens een zachte winter kunnen koude periodes voorkomen en kan het op sommige momenten flink gaan vriezen. Vooral de ontwikkeling van het weer in januari en februari is nog onzeker.

De eerste wintermaand lijkt vooral onder invloed te staan van de Atlantische Oceaan. Vanuit het westen en zuidwesten wordt dan relatief zachte en vochtige lucht aangevoerd. Dat zorgt doorgaans voor wisselvallig weer, met regelmatig regen en temperaturen die voor december aan de hoge kant kunnen liggen.

Volgens de regionale seizoensverwachting voor de Benelux kan december gemiddeld ongeveer twee graden warmer uitvallen dan normaal. Ook de neerslaghoeveelheden zouden rond of boven het gebruikelijke niveau kunnen liggen.

Voor liefhebbers van sneeuw is dat geen bijzonder gunstig vooruitzicht. Wanneer zachte lucht overheerst, valt neerslag in Nederland en België meestal als regen. Toch zijn tijdelijke afkoelingen niet uitgesloten.

Een paar dagen met nachtvorst of zelfs winterse neerslag kunnen dus gewoon voorkomen, ook wanneer de maand als geheel zacht verloopt.

Voor januari is het signaal van de weermodellen minder uitgesproken. De invloed van de Atlantische Oceaan blijft waarschijnlijk aanwezig, maar de weersystemen kunnen elkaar vaker afwisselen.

Dat betekent dat perioden met zacht en regenachtig weer kunnen worden onderbroken door rustigere fases en tijdelijke aanvoer van koudere lucht. Vooral wanneer de wind uit het oosten of noordoosten gaat waaien, kan de temperatuur behoorlijk dalen.

De regionale verwachting voor de Benelux houdt ook voor januari rekening met temperaturen boven het langjarig gemiddelde. Het verschil met normaal zou echter kleiner zijn dan in december.

Een langdurige periode met strenge vorst wordt op dit moment niet als het meest waarschijnlijke scenario gezien. Dat sluit enkele winterse dagen uiteraard niet uit.

Voor februari neemt de onzekerheid verder toe. Verschillende scenario's houden rekening met een veranderende atmosferische circulatie, waarbij hogedrukgebieden boven Noord-Europa mogelijk een grotere rol gaan spelen.

Wanneer zo'n hogedrukgebied zich op de juiste positie ontwikkelt, kan de aanvoer van zachte oceaanlucht tijdelijk worden geblokkeerd. Daardoor ontstaat ruimte voor koudere lucht uit Scandinavië of het oosten van Europa.

Dat zou in Nederland en België kunnen leiden tot een aantal echte winterse perioden, met vorst en mogelijk sneeuw. Vooral in de hoger gelegen delen van België kan sneeuw dan langer blijven liggen.

Toch is ook voor februari het gemiddelde temperatuurbeeld voorlopig nog iets zachter dan normaal. De modellen laten bovendien meer uiteenlopende scenario's zien. Het is daarom te vroeg om te spreken van een naderende strenge winter.

Zeker niet. Een seizoensverwachting zegt vooral iets over het gemiddelde weer over een langere periode. Een winter kan gemiddeld zacht zijn, maar toch enkele dagen met flinke sneeuwval bevatten.

Voor sneeuw zijn vooral de omstandigheden op het moment van een neerslaggebied belangrijk. Er moet voldoende koude lucht aanwezig zijn en ook de temperatuur vlak boven de grond moet laag genoeg zijn. Wanneer de lucht net iets te warm is, kan sneeuw overgaan in natte sneeuw of regen.

Ook maakt het veel uit waar je woont. In de Ardennen en de Hoge Venen zijn de kansen op een blijvend sneeuwdek doorgaans groter dan in de lager gelegen gebieden van Vlaanderen en Nederland.

De afgelopen winter liet dat verschil opnieuw zien. Volgens het Belgische KMI bedroeg de gemiddelde wintertemperatuur in Ukkel 5,8 graden, terwijl het langjarig gemiddelde op 4,1 graden ligt. Toch werd daar op het hoogtepunt zeven centimeter sneeuw gemeten.

In de Hoge Venen bleef het op 25 dagen wit. In Mont-Rigi werd zelfs een maximale sneeuwhoogte van 42 centimeter geregistreerd. Een relatief zachte winter betekent dus absoluut niet dat sneeuw uitgesloten is.

Voor wie droomt van een witte kerst is het nog veel te vroeg om conclusies te trekken. De huidige seizoensmodellen kunnen onmogelijk betrouwbaar voorspellen of het op 24, 25 of 26 december gaat sneeuwen.

Zelfs wanneer er enkele dagen voor Kerstmis sneeuw valt, moet die sneeuw ook blijven liggen. Een korte periode met zachtere lucht en regen kan een eventueel sneeuwdek alweer laten verdwijnen.

Pas dichter bij de feestdagen worden de weersverwachtingen voldoende gedetailleerd om een serieuze inschatting te maken. Voorlopig blijft een witte kerst dus mogelijk, maar er zijn nog geen concrete aanwijzingen dat we daarop mogen rekenen.

Ook de Europese weerdienst Copernicus heeft de nieuwste seizoensverwachtingen gepubliceerd. De vooruitzichten van 10 november wijzen voor grote delen van Europa op een grotere kans op bovengemiddelde neerslag tijdens de wintermaanden.

Wat de temperatuur betreft, is het signaal voor zachter weer het duidelijkst in het zuidwesten van Europa. Voor andere delen van het continent is de verwachting minder uitgesproken. Vooral in het noordoosten van Europa bestaat meer onzekerheid over de temperatuurontwikkeling.

Dat is belangrijk, omdat veranderingen in de atmosferische circulatie ook invloed kunnen hebben op het weer in onze regio. Wanneer koude lucht vanuit het noorden of oosten richting de Benelux stroomt, kan het weerbeeld tijdelijk sterk veranderen.

De Europese modellen geven dus geen garantie op een winter zonder kou, maar ondersteunen voorlopig ook niet het beeld van een uitzonderlijk strenge winter.

Alles bij elkaar genomen lijkt de winter van 2026-2027 voorlopig eerder zacht dan koud te worden. Vooral december heeft een duidelijk signaal voor hogere temperaturen en regelmatig neerslag. In januari neemt de onzekerheid toe en in februari kunnen winterse omstandigheden mogelijk meer ruimte krijgen.

Wie hoopt op een lange periode met sneeuw en strenge vorst, zal dus nog even geduld moeten hebben. De huidige verwachtingen sluiten winterse verrassingen echter niet uit. Eén verandering in de windrichting kan al voldoende zijn om tijdelijk heel andere omstandigheden te krijgen.