Premier Rob Jetten heeft in de Tweede Kamer aangekondigd dat het kabinet werkt aan een tijdelijke maatregel om Iraanse asielzoekers te beschermen tegen gedwongen terugkeer. De maatregel houdt in dat er voorlopig geen besluiten worden genomen over Iraanse asielaanvragen en dat Iraniërs niet het land uit worden gezet.
De aangekondigde maatregel bestaat uit twee onderdelen. Ten eerste stopt de IND tijdelijk met het nemen van beslissingen over asielaanvragen van mensen uit Iran. Ten tweede mogen Iraniërs die in Nederland verblijven niet gedwongen worden om terug te keren naar hun land van herkomst. Deze dubbele bescherming geldt totdat de veiligheidssituatie in Iran verbetert.
Een woordvoerder van asielminister Bart van den Brink laat weten dat het officiële besluit er binnen enkele dagen zal zijn. Meestal duurt zo'n maatregel een half jaar, met de mogelijkheid om deze te verlengen wanneer de situatie daarom vraagt. Op dit moment wordt al geen gedwongen terugkeer meer uitgevoerd, in afwachting van het formele besluit.
Terugsturen praktisch onmogelijk
Demissionair minister David van Weel schreef eind januari al dat het vrijwel niet voorkomt dat Iraniërs gedwongen worden teruggestuurd. De reden hiervoor is dat de Iraanse overheid nauwelijks meewerkt aan het verstrekken van reisdocumenten die nodig zijn voor uitzetting. De nieuwe maatregel maakt deze praktijk officieel beleid.
Vorig jaar gold een soortgelijke regeling voor asielzoekers uit Syrië. Ook toen besloot Nederland om een half jaar lang geen besluiten te nemen en niemand terug te sturen vanwege de onveilige situatie. Die aanpak zorgde voor duidelijkheid bij alle betrokken organisaties.
Volgens premier Jetten is de maatregel noodzakelijk omdat veel Iraniërs zowel voor oorlogsgeweld als voor onderdrukking door het regime op de vlucht zijn. Door deze tijdelijke regeling krijgen zij rust en zekerheid, terwijl Nederland de ontwikkelingen in Iran blijft monitoren.
VluchtelingenWerk Nederland had eerder opgeroepen om Iraniërs te beschermen, vooral mensen die zich hebben uitgesproken tegen het regime. Die groep loopt extra gevaar bij terugkeer naar Iran. De organisatie is positief over de aangekondigde maatregel.
Voor Iraanse asielzoekers betekent dit dat hun procedure stil komt te liggen, maar dat zij wel recht blijven houden op opvang en zorg. Ze hoeven niet bang te zijn dat ze uitgezet worden. Voor gemeenten en opvanglocaties betekent het dat mensen langer blijven dan oorspronkelijk gedacht, wat vraagt om goede planning van plekken en begeleiding.