Sonja Barend (86) overleden

Barend werd geboren in Amsterdam en begon haar loopbaan in de journalistiek, maar brak pas echt door op televisie. In de jaren zeventig groeide ze uit tot dé talkshowhost van Nederland. Waar televisie in die tijd vaak nog netjes en voorspelbaar was, bracht zij juist echte gesprekken. Soms confronterend, soms emotioneel, maar altijd oprecht.

Wat haar bijzonder maakte, was haar stijl. Ze kon hard zijn als het nodig was en liet gasten niet zomaar wegkomen met ontwijkende antwoorden. Tegelijkertijd wist ze ook een veilige sfeer te creëren, waardoor mensen zich openstelden. Die combinatie maakte haar programma’s uniek en vaak spraakmakend.

Met programma’s als Sonja op Maandag en Sonja op Zaterdag behandelde ze onderwerpen die toen nog lang niet vanzelfsprekend op televisie kwamen. Denk aan vrouwenrechten, maatschappelijke ongelijkheid en persoonlijke verhalen die normaal achter gesloten deuren bleven. Ze gaf daarmee een stem aan mensen die je niet vaak op tv zag.

In de loop der jaren ontving Barend meerdere prijzen en onderscheidingen. Ze werd niet alleen gezien als een sterke presentatrice, maar ook als iemand die het medialandschap echt heeft veranderd. Veel latere talkshowhosts zijn – bewust of onbewust – door haar beïnvloed.

Na haar afscheid van televisie in 2006 bleef ze op de achtergrond betrokken bij de media. Ze liet nog geregeld van zich horen met columns en interviews, waarin ze haar mening gaf over de stand van zaken op televisie en in de samenleving.

Ook haar persoonlijke verhaal raakte veel mensen. In haar boek Je ziet mij nooit meer terug schreef ze over haar vader, die tijdens de Tweede Wereldoorlog werd weggevoerd en nooit terugkwam. Het boek werd veel gelezen en gaf een indringend beeld van hoe dat verlies haar leven heeft beïnvloed.

Haar naam blijft voortleven via de jaarlijkse Sonja Barend Award, een prijs voor het beste televisie-interview. Die onderscheiding onderstreept nog altijd waar zij voor stond: eerlijke gesprekken die ertoe doen.

Met haar overlijden komt er echt een einde aan een tijdperk. Sonja Barend zette de toon voor hoe talkshows in Nederland eruitzien. Haar invloed is nog altijd zichtbaar, en haar manier van interviewen geldt voor velen nog steeds als de standaard.