Schokkende uitslag nieuwe peilingen voor D66 en PVV

Voor D66 is het een pijnlijke daling. In de vorige peiling van 27 januari stond de partij van Rob Jetten nog op 26 zetels, nu zakken ze naar 22. Onder de vertrokken kiezers overheerst onvrede over het coalitieakkoord en de plannen van het kabinet.

"De belastingverhogingen voor de lage- en middeninkomens en de bezuinigingen op de zorg en sociale zekerheid in het regeerakkoord" zijn reden om weg te lopen, zegt een voormalige D66-stemmer.

Ook klinkt de kritiek dat de partij te veel heeft toegegeven in de onderhandelingen. Een trouwe kiezer verwoordt het zo: "Ik zit al mijn hele leven op D66. Nu denk ik dat het toch verstandiger is om linkser te stemmen om het kabinet ook naar links te bewegen. De VVD heeft te veel cadeau gekregen."

Het CDA krijgt een vergelijkbare klap en zakt naar 14 zetels. Ook daar zijn vertrokken kiezers kritisch over de economische koers. "Beloftes die gedaan zijn, blijken beloftes die niet worden ingelost. De gewone man gaat er op achteruit. Zowel op belastingen als op zorg. Vermogenden worden ontzien", aldus een CDA-kiezer.

De VVD lijkt minder last te hebben van de kritiek en blijft stabiel op 23 zetels. Opvallend is dat VVD-kiezers eerder aangaven weinig vertrouwen te hebben in het kabinet, maar dat vooralsnog niet vertalen in zetelverlies. De PVV laat juist duidelijk herstel zien.

Na maanden van daling, waarbij de partij in januari nog op 18 zetels stond, klimt Wilders' partij nu naar 21 zetels. Ook de SP krabbelt licht op en komt uit op 5 zetels. GroenLinks-PvdA blijft stabiel op 22 zetels.

PVV-leider Geert Wilders reageert op X verheugd op de stijging. "Fantastisch de weg omhoog is er weer: PVV + 3 zetels!", schrijft hij.

De peiling schetst een sterk versnipperd beeld. Vier partijen gaan gezamenlijk aan kop met 21 tot 23 zetels: VVD, D66, GroenLinks-PvdA en PVV. Het is uitzonderlijk dat de grootste partij zo laag scoort. Achter deze kopgroep volgen CDA, JA21 en FVD, terwijl acht partijen tussen de 2 en 5 zetels noteren.

BBB staat op 3 zetels, maar het grootste deel van de respondenten vulde de vragenlijst in voordat het vertrek van Caroline van der Plas en Mona Keijzer bekend werd.

De gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart vormen de eerste electorale test voor het kabinet-Jetten. Volgens onderzoek van EenVandaag zegt 52 procent van de kiezers dat de landelijke politiek een grote rol zal spelen in hun stemkeuze. Die landelijke invloed werkt vooral negatief uit voor het kabinet. Kiezers die in maart op PVV, FVD of JA21 willen stemmen, geven vaak aan dat hun keuze een protest is tegen het nieuwe kabinet.