Nieuwe regels voor rokers op komst: kabinet wil roken op nieuwe plekken verbieden

Daardoor moet roken straks niet alleen op schoolpleinen, maar ook op terreinen van beheerde speeltuinen, kinderboerderijen en kinderopvanglocaties verboden worden.

Zorgminister Sophie Hermans heeft de plannen bekendgemaakt. Volgens het kabinet moeten kinderen buiten kunnen spelen zonder daarbij met sigarettenrook in aanraking te komen. Op veel locaties geldt inmiddels al een vrijwillig rookverbod, maar dat is nog niet overal het geval. Met landelijke regels wil het kabinet ervoor zorgen dat er geen uitzonderingen meer zijn.

Op schoolpleinen is roken al langer verboden. De nieuwe plannen richten zich op andere plekken waar kinderen regelmatig komen. Het gaat onder meer om de buitenterreinen van kinderdagverblijven en buitenschoolse opvang, kinderboerderijen en speeltuinen die door een organisatie of beheerder worden onderhouden.

De beheerders van deze locaties moeten straks verplicht een rookverbod instellen. Ook moeten zij duidelijk aangeven dat roken niet is toegestaan en erop toezien dat bezoekers zich aan de regels houden.

Minister Hermans vindt dat roken niet thuishoort op plekken waar kinderen spelen en buiten bezig zijn. Volgens haar moet het voor iedereen duidelijk worden dat kinderen op dergelijke locaties niet met tabaksrook geconfronteerd horen te worden.

De plannen betekenen niet dat vanaf het begin op iedere willekeurige speelplek in Nederland een wettelijk rookverbod geldt. De eerste uitbreiding richt zich vooral op locaties met een duidelijke beheerder, zoals georganiseerde speeltuinen, kinderboerderijen en kindercentra.

Bij onbeheerde speelplekken ligt de handhaving ingewikkelder. Daar is niet altijd een organisatie aanwezig die verantwoordelijk kan worden gemaakt voor het instellen en controleren van een rookverbod. Gemeenten kunnen dergelijke plekken wel zelf rookvrij maken.

Ook andere locaties waar veel kinderen komen, zijn eerder in beeld geweest. Denk aan dierentuinen, pretparken en openluchtzwembaden. Het kabinet kiest er voorlopig voor om eerst de plekken aan te pakken die specifiek op kinderen zijn gericht. Een uitbreiding naar andere locaties kan later worden bekeken, maar daarover is nog geen definitief besluit genomen.

Een belangrijk onderdeel van de plannen is dat niet alleen het roken zelf wordt verboden. De verantwoordelijkheid komt ook bij de beheerders van de betreffende terreinen te liggen. Zij moeten het rookverbod zichtbaar maken en bezoekers aanspreken wanneer zij zich er niet aan houden.

Dat sluit aan bij de manier waarop bestaande rookverboden worden uitgevoerd. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt toezicht op de naleving van de regels. Bij overtredingen kan de beheerder worden aangesproken en kunnen sancties volgen.

Voor bezoekers betekent het dat zij op de aangewezen locaties geen sigaret meer mogen opsteken. Het gaat om het rookverbod op het terrein zelf, dus niet uitsluitend om de gebouwen die op zo'n locatie staan.

De plannen zijn nog niet direct van kracht. Daarvoor moet de regelgeving eerst de verdere wettelijke procedure doorlopen. Het voorstel moet onder meer langs de Raad van State en vervolgens door de Tweede en Eerste Kamer worden behandeld. Pas daarna kan duidelijk worden wanneer de uitbreiding daadwerkelijk ingaat.

Het kabinet past de maatregel binnen het streven om in 2040 een rookvrije generatie te bereiken. De afgelopen jaren zijn daarvoor al verschillende maatregelen ingevoerd, waaronder neutrale verpakkingen, een verbod op het uitstallen van tabaksproducten en beperkingen op het aantal verkooppunten.

Voorlopig verandert er voor rokers op de meeste openbare plekken dus nog niets door deze aankondiging.