De escalatie in het Midden-Oosten heeft de energiemarkt in Europa hard geraakt. Sinds 28 februari 2026, toen Israël en de Verenigde Staten een grootschalige pre-emptieve aanval uitvoerden op Iraanse doelen (inclusief nucleaire faciliteiten, militaire commandocentra en hoge functionarissen), is de situatie razendsnel verslechterd.
Iran voerde direct vergeldingsaanvallen uit, waaronder raket- en drone-aanvallen op Israël, terwijl de scheepvaart door de Straat van Hormuz ernstig werd verstoord
.Deze strategisch cruciale zeestraat is de doorgang voor ongeveer 20-30% van de wereldwijde oliehandel en een groot deel van het vloeibare aardgas (LNG) uit Qatar en andere Golfstaten. De onrust leidde maandag 2 maart tot extreme schommelingen op de energiemarkten
Gasprijs schiet omhoog met 25% op één dag
De Europese gasprijs (Dutch TTF, de belangrijkste benchmark voor Nederland) steeg op 2 maart met 25% ten opzichte van de slotkoers van vrijdag. Energie-experts waarschuwen dat dit nog maar het begin kan zijn:
- Als de Straat van Hormuz dagenlang gedeeltelijk of volledig geblokkeerd raakt, kan de gasprijs volgens analisten verdubbelen of meer.
- Nederland heeft momenteel extreem lage gasvoorraden – een van de laagste niveaus in jaren – waardoor het land extra kwetsbaar is voor prijsstijgingen.
Voor een gemiddeld Nederlands huishouden (verbruik ± 1.200 m³ gas per jaar) betekent een structurele stijging van 25% op de kale gasprijs al snel € 300-500 extra per jaar, afhankelijk van het contract en de huidige tarieven. Bij een verdere escalatie richting €50-60/MWh (of hoger) kan dit oplopen tot €800-1.200 per jaar extra, vooral voor huishoudens met variabele contracten.
Olieprijs omhoog, benzine en diesel volgen
De Brent-olieprijs (maatstaf voor Noordzee-olie) steeg op 2 maart met 8-13% naar circa 79-82 dollar per vat (vanaf ~73 dollar vrijdag). Dit leidt direct tot hogere prijzen aan de pomp:
- Benzine en diesel al +10-15 cent per liter in de eerste dagen.
- Verwachting: bij aanhoudende onrust kan dit verder oplopen naar +30-50 cent per liter binnen enkele weken.
Wat zeggen experts en energieleveranciers? Energie-expert Rick Boenink (Overstappen.nl): “De combinatie van lage voorraden én geopolitieke onrust is dodelijk voor de prijs. We zien nu al een explosie in het aantal mensen dat overstapt naar vaste contracten, maandagochtend 12 keer zoveel als normaal.”
Energieleveranciers melden een run op vaste contracten, omdat veel huishoudens vrezen voor nog hogere variabele tarieven in de komende maanden. Het kabinet laat vooralsnog weten de situatie scherp te monitoren, maar er is nog geen sprake van nieuwe compensatiemaatregelen zoals tijdens de energiecrisis van 2022-2023. Hoe erg wordt het echt? Het hangt af van drie factoren:
- Hoe lang de Straat van Hormuz ernstig verstoord blijft.
- Of andere grote LNG-leveranciers (Qatar, VS, Australië) de aanvoer kunnen opvoeren.
- Of het conflict escaleert naar een bredere regionale oorlog (met mogelijke betrokkenheid van Saoedi-Arabië, Irak, etc.).
Voorlopig lijkt de situatie zeer zorgelijk: analisten sluiten niet uit dat de energierekening voor veel huishoudens in het voorjaar van 2026 30-60% hoger uitvalt dan begin dit jaar, tenzij er snel een de-escalatie komt. Huishoudens doen er verstandig aan om nú het verbruik te checken, over te stappen naar een vast contract (zolang die nog beschikbaar zijn tegen redelijke tarieven) en te besparen waar mogelijk. De komende weken worden cruciaal voor de portemonnee van miljoenen Nederlanders.